مرور نمایش «برگشتن»؛ کارگردان: حسین مسافر آستانه

تکمیل جمله ناقص با جمله ناقص... نویسنده: طهماسب مهدوی

71163 bargashtan poster 2 v2.2d42c6
رای منتقد: 0

«برگشتن» قصه مردی را روایت می‌کند که قصد دارد یک مجتمع تجاری در شهر خرمشهر احداث کند. منطقه‌ای که او به پروژه خود اختصاص داده است جزو زمین‌های متروکه پس از جنگ می‌باشد، از این رو هم‌رزمان سابق برادر مفقود الاثرش قصد دارند او را از این کار باز دارند چرا که این زمین‌ها را متعلق به شهدا می‌دانند. در کشمکش او با موانعی که سر راهش قرار می‌دهند، رازهایی از گذشته او و خانواده‌اش فاش می‌شود.

نمایش، پس از استقرار موقعیت اولیه فوق، از شخصیت مرکزی قصه فاصله می‌گیرد و به معرفی دیگر اشخاص می‌پردازد. مادری که سال‌هاست به انتظار فرزند مفقودالاثرش نشسته است، زنی که پس از جنگ برخلاف میلش به عقد برادر همسر مفقودالاثرش درآمده، دختری که درمی‌یابد پدر واقعی‌اش مفقود شده و با عمویش زندگی می‌کند و مرد یتیمی که در هم‌نشینی با چند مادر شهید، حال چندین مادر در زندگی‌اش یافته است.

«برگشتن» که بدون پرداخت به عناصر نمایشی، اجرا را به بازخوانی نوشته تنزل داده است؛ با تعدد شخصیت‌ها، اطناب اطلاعات پیش داستان برای هر شخصیت و نیز گسست پیوند ایشان با موقعیت اولیه، روایتی چند پاره ارائه می‌دهد با پاره‌هایی عقیم و آکنده از کلیشه. در پایان نمایش، بازگشت به موقعیت اولیه –که در بدنه پیرنگ رها شده بود- نیز آن را بسط نمی‌دهد و شامل تکرار همان اطلاعات آغاز اثر است که بنا بر ادعای اثر در بروشور(سخن کارگردان) قصد دارد دوراهی اخلاقی مذکور را بدون سوگیری بازنمایی کند. ادعایی که به نظر نمی‌رسد در صحنه‌های تقابل رو در رو میان عماد و راشدی، برآورده شده باشد چرا که در برابر توضیحات منطقی عماد، راشدی بدون هیچ استدلالی بر حرفش پافشاری لجوجانه می‌کند و لحظه‌ای مخاطب را با جهان‌بینی خود همراه نمی‌کند. در خودِ این دوراهی نیز یک طرف با ارزش‌های نئولیبرالیستی شعار سر می‌دهد و طرف مقابل بر ارزش‌هایی سنتی لجوجانه اصرار می‌ورزد.

ضعف ساختاری اثر از پیرنگی که با معرفی تیتروار شخصیت‌ها و ارائه یک موقعیت اولیه بدون گسترش آن، به تریلری از یک سریال می‌ماند تا اثری خود بسنده که از بسط موقعیت اولیه‌اش مضمون را ارائه دهد؛ در پیوند با فقدان ارائه تحلیل یا پیشنهاد در مواجهه با سوژه‌اش، «برگشتن» را به اثری متحجر و کسالت‌آور بدل کرده است که نمی‌تواند ادعاهای خود را جامه‌ی عمل بپوشاند.

ارسال دیدگاه


خوراک آر‌اس‌اس دیدگاه‌های این صفحه خوراک آر‌اس‌اس تمامی دیدگاه‌ها