مرور نمایش «مرگ خنده‌دار یک دوچرخه‌سوار استقامت»؛ کارگردان: حامد رحیمی نصر

هر جا سخنی و هر مکان نکته‌ای دارد نویسنده: طهماسب مهدوی

photo 2019 06 25 09 41 04 Copy
رای منتقد: 1

دکوری از یک دیوار با پنجره‌ای کوچک در یک سو و گلدان های چیده شده در سوی دیگر، صحنه نمایش را تشکیل می‌دهند که حیاط یک خانه کهنه در یک روستاست. یک دوچرخه که با قرار گرفتن روی پایه به دوچرخه ثابت تبدیل شده است، در میان صحنه قرار گرفته و شخصیت اول نمایش روی آن مشغول پا زدن است. با شروع نمایش شاهد افرادی از یک جامعه روستایی هستیم که برای آمدن مالک زمین‌های آن منطقه پس از چندین سال، آماده می‌شوند. شخصیت اول نمایش «قهرمان روستا»ست. او فردی مجنون است که به همراه همسرش به مدت سی‌ودو سال نگذاشته چرخ دوچرخه از حرکت بایستد و...

در شروع، اثر با بهره‌گیری از تکراری‌ترین مولفه‌های کمدی‌های عامه‌پسند ایرانی (نظیر بازنمایی سطحی از مواجهه محیط‌های روستایی با تکنولوژی و تحولات فرهنگی شهری) سعی دارد مخاطب را به خود جذب کند و برای گرفتن خنده از ابتذال (بازی با کلماتِ دارای ایهام جنسی و...) هم امتناعی ندارد. شیوه بازیگری، شوخی‌ها، میزانسن و موقعیتی که روی صحنه خلق شده است؛ خبر از یک «کمدی آزاد» می‌دهد. در ادامه با پیشرفت پیرنگ شرایط متفاوت می‌شود. قصه‌ای که اثر روایت می‌کند با بسط ابعاد شخصیتِ «قهرمان روستا» و معرفی وضعیتِ بهره‌کشی که میان او و دیگر اهالی روستا حاکم است؛ مخاطب را مجذوب پیگیری ادامه قصه می‌کند. این میزان ظرافت در پرداخت جزئیات شخصیت و طراحی پیش‌داستانی تامل‌برانگیز، به کل با آن چه از گونه نمایشی «کمدی آزاد» انتظار می‌رود، متفاوت است. مضمون اثر نیز با ارجاعاتی آشکار به وضعیت اجتماعی کشور مخاطب را به فکر فرو می‎برد. در شیوه اجرایی اما اثر همچنان الگوی پیشین خود را حفظ می‌کند و شاهد یک «کمدی آزاد» هستیم با این تفاوت که با قصه‌ای پرکشش و تامل‌برانگیز از دیگر آثار این گونه نمایشی متمایز شده است و علاوه بر جنبه سرگرمی، ظرفیت ارائه دیدگاهی انتقادی به مخاطب را دارد. برای مثال صحنه‌ای که با وجود پی بردن به عبث بودن عمل متحرک نگه داشتن چرخ دوچرخه، یکی از اهالی همچنان بر آن پافشاری می‌کند، قابلیت تحسین برانگیزی در مواجه کردن مخاطب با مابه‌ازاهای اجتماعی و سیاسی آن عمل در زندگی روزمره‌اش دارد.

محل بحث در مواجهه با این اثر، سیاست‌گذاری کارگردان در انتخاب مکانِ نمایشِ اثر است. مکان (سالنی که اثر در آن به اجرا درمی‌آید) همچون نهاد (تئاتر) و... از عوامل فرهنگی موثر بر دریافت مخاطب از هر اثر هنری می‌باشد1که در صورت عدم در نظر گرفتن آن می‌تواند به کلی اثر را در برقراری ارتباط با مخاطب ناکام بگذارد. این نمایش می‌توانست با انتخاب محل اجرایش متناسب با طیفِ مخاطبِ موردِ هدف خود به اثری قابل قبول بدل شود چرا که با بدعت در کارکرد متن نمایشی در این گونه و استفاده تامل‌برانگیز از ظرفیت‌های آن، ابعاد تازه‌ای به این گونه بخشیده است اما با انتخاب این سالن، در برابر جامعه مخاطبین چنین تماشاخانه‌ای در جذب مخاطب ناتوان می‌ماند که این از صندلی‌های خالی سالن هم پیداست. سوی دیگر این پرسش مدیریت تماشاخانه است که به نظر می‌رسد در فقدان سیاست‌گذاری برای ایجاد سلیقه‌ای منحصر به فرد، آغوشش را بر هر اجرایی که توان پرداخت بهای اجاره سالنش را داشته باشد، باز کرده است!

 


۱- آن چه که با عنوان Scopic Regimes یاد می‌شود.

ارسال دیدگاه


دیدگاه‌ها


  • Bourals 9 روز پیش ( ساعت 2 : 50)

    buy tadalafil on the web https://acialisd.com/ - buy cialis 20mg Want To Buy Shipped Ups Dutasteride Visa Medicine <a href=https://acialisd.com/#>where to buy cialis</a> Compra Cialis Online

خوراک آر‌اس‌اس دیدگاه‌های این صفحه خوراک آر‌اس‌اس تمامی دیدگاه‌ها